راهنمای کامل و هفته به هفته رژیم اسلیو معده (بعد از عمل)
عمل جراحی اسلیو معده فقط نیمی از مسیر لاغری است. نیمه دیگر و شاید مهم تر آن، نحوه غذا خوردن شما در ماه های بعد از عمل است. وقتی از اتاق عمل بیرون می آیید، معده شما دیگر آن عضو سابق نیست. حالا شما یک معده جدید دارید که حساس، متورم و با ظرفیت بسیار محدود هست. بنابراین رعایت دقیق رژیم اسلیو معده در هفته ها و ماه های اول، مرز بین یک بهبودی سریع و بی خطر با عوارضی مثل نشتی، استفراغ و بازگشت وزن است.
در این مقاله قرار نیست فقط بگوییم “کم بخورید”؛ بلکه می خواهیم قدم به قدم، از اولین جرعه آب تا بازگشت به سفره خانواده را با هم مرور کنیم تا بدانید دقیقاً چه چیزی را کِی و چطور باید بخورید.
جدول راهنمای سریع مراحل رژیم اسلیو معده در یک نگاه
برای اینکه گیج نشوید، کل مسیر را در این جدول خلاصه کرده ایم:
| مرحله زمانی | نوع غذا | مثال های مجاز | نکته حیاتی |
|---|---|---|---|
| هفته اول | مایعات شفاف | آب، آب سیب رقیق، چای، آب گوشت صاف شده | جرعه جرعه بنوشید، نی ممنوع. |
| هفته دوم | مایعات کامل | شیر، دوغ، شیک پروتئین، سوپ میکس شده | تمرکز روی دریافت پروتئین باشد. |
| هفته ۳ و ۴ | غذای پوره (له شده) | پوره سیب زمینی، تخم مرغ هم زده، حلیم، ماست | بافت غذا باید مثل ماست باشد. |
| ماه دوم به بعد | غذای سفره (جامد) | مرغ پخته، سبزیجات بخارپز، ماهی | خوب جویدن و جداسازی آب از غذا. |
هفته اول فقط باید مایعات شفاف بنوشید تا معده فرصت ترمیم داشته باشد
هفته اول مهم ترین زمان برای ترمیم خط منگنه های معده است. در این مرحله، معده شما هیچ توانایی برای هضم غذا ندارد و هرگونه فشار ناشی از غذای جامد یا حتی غلیظ، می تواند باعث پارگی بخیه ها و نشتی شود. در این هفته، رژیم اسلیو فقط و فقط شامل “مایعات شفاف” است.
منظور از مایعات شفاف، هر مایعی است که بتوانید آن طرف لیوان را ببینید. مثل این موارد:
- آب: مهم ترین نوشیدنی شماست. باید در طول روز جرعه جرعه آب بنوشید تا بدنتان کم آب نشود.
- آب مرغ یا گوشت صاف شده: عصارهای که چربی آن گرفتهشده(و هیچ ذره جامدی ندارد).
- چای کمرنگ و دمنوش: بدون قند و شکر.
- آبمیوه طبیعی رقیق: مثلاً آب سیب خانگی که با آب مخلوط شدهباشد (بدون پالپ).
قانون مهمی در این هفته وجود دارد!
در این هفته از رژیم اسلیو معده هرگز نباید از نی استفاده کنید، چون باعث ورود هوا به معده و درد شدید می شود. همچنین “سر کشیدن” ممنوع است؛ باید یاد بگیرید مثل یک گنجشک، کم کم بنوشید.
بیشتر بخوانید: مروری بر تجربیات کسانی که اسلیو معده انجام داده اند
در هفته دوم مایعات مقوی تر و پروتئین دار به رژیم شما اضافه می شود
وقتی وارد هفته دوم برنامه غذایی بعد از اسلیو می شوید، التهاب معده کمی فروکش کرده و نوبت آن است که کمی سوخت رسانی به بدن را شروع کنید. در این مرحله از رژیم اسلیو، مایعات “کامل” (Full Liquids) مجاز می شوند. یعنی مایعاتی که کمی غلظت دارند اما همچنان نرم و روان هستند.
- شیر کم چرب و دوغ: منابع خوب کلسیم و پروتئین.
- شیک های پروتئینی: پودر پروتئین وی (Whey) محلول در آب یا شیر. این مهم ترین بخش تغذیه شماست تا از تحلیل عضلات و ریزش مو جلوگیری کند.
- سوپ های کاملاً میکس شده و رقیق: سوپ هایی که در مخلوط کن کاملاً یکدست شده اند و هیچ تکه سفت سبزیجات یا گوشتی ندارند.
در این هفته ممکن است احساس گرسنگی بیشتری کنید، اما گول نخورید. معده هنوز آمادگی هضم غذای جامد را ندارد و خوردن غذای سفت مساوی است با استفراغ و درد شدید.
مرحله پوره خواری زمانی است که دوباره طعم غذا را احساس می کنید
هفته سوم و چهارم، دوران هیجان انگیز بازگشت طعم هاست. حالا می توانید غذاهایی بخورید که غلظتی شبیه به “ماست” یا “غذای کمکی نوزاد” دارند. در این مرحله از رژیم اسلیو معده، غذاها باید آنقدر نرم باشند که نیازی به جویدن نداشته باشند، اما بافت داشته باشند.
بهترین انتخاب ها برای این دوره دقیقا این ها هستند:
- پوره سیب زمینی نرم شده با شیر.
- تخم مرغ هم زده بسیار نرم.
- مرغ یا ماهی پخته شده(که در میکسر با آب گوشت کاملاً له شدهباشد.)
- ماست یونانی و پنیر کاتیج.
- کشک بادمجان یا حلیم (بدون روغن و کاملاً یکدست).
نکته کلیدی اینجاست که …
“سیری” خیلی زودتر از چیزی که فکر می کنید سراغتان می آید. شاید با دو قاشق مرباخوری سیر شوید. به محض احساس سیری، قاشق را زمین بگذارید. اصرار به تمام کردن پیاله غذا، باعث درد جناغ سینه خواهد شد.
بازگشت به غذاهای جامد با قوانین جدید و همیشگی همراه است
از ماه دوم به بعد، کم کم وارد فاز غذاهای جامد یا “سفره خانواده” می شوید. اما اشتباه نکنید؛ این به معنی بازگشت به عادات قدیم نیست. رژیم اسلیو معده در این مرحله تبدیل به یک سبک زندگی می شود. شما می توانید تقریباً همه چیز بخورید، اما با رعایت چند قانون سفت و سخت که اگر رعایت نکنید، معده جدیدتان شما را تنبیه می کند.
باید غذاها را یکی یکی امتحان کنید….
در این فاز از برنامه تغذیه بعد از اسلیو معده ممکن است معده شما هنوز تحمل گوشت قرمز سفت یا برنج را نداشته باشد. معمولاً غذاهایی مثل مرغ، ماهی و سبزیجات پخته؛ بهترین خوراکی ها برای شروع جامدات هستند. نان و برنج باید در کمترین مقدار ممکن و در اولویت آخر باشند.
قانون جدایی آب و غذا مهم ترین اصل زندگی بعد از عمل است
اگر بخواهید فقط یک قانون را از کل رژیم اسلیو معده به خاطر بسپارید، باید این باشد: هرگز، هرگز و هرگز همراه غذا آب یا نوشیدنی نخورید.
معده شما الان شبیه یک قیف کوچک است. اگر آن را با آب پر کنید، دیگر جایی برای غذای مفید نمی ماند. بدتر از آن، اگر بعد از غذا آب بخورید، آب مثل فشار شلنگ عمل می کند و غذا را نجویده به سمت روده هل می دهد. این کار باعث:
- بروز سندروم دامپینگ
- گرسنگی زودرس
- و عدم جذب مواد مغذی می شود.
برای جلوگیری از این مشکلات حتما قانون “۳۰-۳۰” را اجرا کنید. یعنی ۳۰ دقیقه قبل از غذا نوشیدن را قطع کنید و تا ۳۰ دقیقه بعد از غذا هم چیزی ننوشید. اگر در طور برنامه تغذیه بعد از عمل اسلیو این را رعایت کنید واقعا برد می کنید.
اولویت بندی بشقاب غذا باید همیشه با پروتئین باشد
چون حجم معده شما کم است (حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ سی سی)، هر لقمه ای که می خورید باید ارزشمند باشد. شما جای خالی برای “کالری های پوچ” ندارید. در رژیم اسلیو معده، ترتیب خوردن غذا در بشقاب به این صورت است:
- اول پروتئین: گوشت، مرغ، ماهی، تخم مرغ یا حبوبات. بدن برای ترمیم زخم ها و حفظ عضله به این ها نیاز دارد.
- دوم سبزیجات: برای تأمین فیبر و ویتامین شما حتما باید در برنامه تغذیه بعد از عمل اسلیو خود به فکر سبزیجات باشید.
- سوم کربوهیدرات: نان و برنج. اگر جا داشتید (که معمولاً ندارید)، کمی هم از این ها بخورید. اگر هم نخوردید، اتفاقی نمی افتد.
لیست سیاه خوراکی هایی که باید با آن ها خداحافظی کنید
بعضی از خوراکی ها برای معده اسلیوی شما ذاتا هستند و می توانند باعث درد، انسداد یا بازگشت وزن شوند. مثلا این ها تنها تعدادی از خوراکی های ممنوعه در رژیم اسلیو معده هستند:
- نوشابه های گازدار: گاز موجود در این نوشیدنی ها باعث اتساع و گشاد شدن معده کوچک شما می شود. خداحافظی با نوشابه باید همیشگی باشد.
- غذاهای فیبردار و سفت: کرفس خام، ذرت، پوست میوه ها و گوشت های ریش ریش سفت، هضم بسیار سختی دارند و ممکن است در خروجی معده گیر کنند.
- شیرینی جات و قندهای مصنوعی: عامل اصلی دامپینگ (تپش قلب و تهوع) و توقف کاهش وزن هستند.
- آدامس: قورت دادن اتفاقی آدامس می تواند خروجی معده باریک شما را مسدود کند و کارتان را به اورژانس بکشاند.
چرا ریزه خواری می تواند تمام زحمات شما را به باد دهد؟
یکی از بزرگترین خطراتی که رژیم اسلیو معده را تهدید می کند، پدیده “ریزه خواری” یا Grazing است. چون نمی توانید حجم زیاد بخورید، ممکن است وسوسه شوید که در طول روز مدام ناخنک بزنید. مثلا:
- یک بیسکوییت اینجا
- یک تکه شکلات آنجا
- یک مشت آجیل عصر.
- و …
طبیعی هست که این کالری های کوچک و پرانرژی، در پایان روز جمع می شوند و می بینید که با وجود معده کوچک، کالری زیادی دریافت کرده اید.
خبر بد این هست که …
این مساله ریزه خواری اصلی ترین دلیل “استپ وزن بعد از عمل اسلیو (یا بازگشت وزن) در سال های بعد از عمل است. باید یاد بگیرید که ۳ وعده اصلی و ۲ میان وعده مشخص داشته باشید و در فواصل آن ها فقط آب یا چای بنوشید.
آخرین نکته اینکه تغذیه بعد از عمل اسلیو واقعا چیز عجیب و غریبی نیست!
در نهایت، رژیم اسلیو معده یک برنامه غذایی سفت و سخت نیست، بلکه یک فرصت برای “بازآموزی” مصرف غذا است. شما یاد می گیرید که دوباره مثل یک نوزاد مصرف غذا را شروع کنید، طعم واقعی غذاها را بفهمید و به جای اینکه برای پر کردن شکم غذا بخورید، برای تغذیه کردن سلول هایتان غذا بخورید.
این مسیر شاید در ماه اول سخت باشد، اما خیلی زود به روتین لذت بخش زندگی تان تبدیل می شود. با عمل و رژیم بعد از آن سلامتی و تناسب اندام را کم کم تجربه می کنید واز زندگی بیشتر لذت خواهید برد.
پاسخ به سوالات متداول در خصوص برنامه غذایی بعد از عمل اسلیو
خیر، بعد از چند ماه می توانید نان و برنج بخورید، اما مقدار آن بسیار کم خواهد بود و نباید بخش اصلی غذای شما باشد.
دست از غذا خوردن بکشید، راه بروید و سعی نکنید با آب آن را پایین بدهید (چون درد را بدتر می کند). معمولاً بعد از مدتی رد می شود.
این درد ارجاعی است و نشانه پرخوری است. یعنی معده بیش از حد پر است و به دیافراگم فشار می آورد. دفعه بعد کمتر بخورید.
مصرف قهوه در ماه اول رژیم اسلیو معده به دلیل کافئین و تحریک معده ممنوع است. اما بعد از آن اگر باعث رفلاکس نشود و بدن کم آب نباشد، مشکلی ندارد. و می تواند جزئی از برنامه تغذیه بعد از عمل اسلیو باشد.
